یکشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۵:۲۷
پیامبر(ص) پیشوای رحمت و کلید خیر و برکت در جامعه بود

حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت پیامبر اعظم(ص) اظهار داشت: پیامبر (ص) امین وحی، پیشوای رحمت، الگوی نجابت و نرم‌خویی و سرچشمه خیر و برکت برای جامعه بشری بود و سیره ایشان نشان می‌دهد که هدایت معنوی، اصلاح اخلاقی، ایجاد وحدت و توجه به مسائل اجتماعی و اقتصادی مردم، همگی در مسیر رسالت پیامبر(ص) قرار داشت.

به گزارش خبرگزاری حوزه در تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی، کارشناس دینی روز یکشنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا»، با تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع) به تبیین جایگاه پیامبر اکرم(ص) و نقش امام صادق(ع) در احیای قرآن و سنت پرداخت و گفت: پیامبر اکرم(ص) طی ۲۳ سال، اسلام را بنیان‌گذاری و معارف، احکام و سنت‌های الهی را برای مردم تبیین کرد و امام صادق(ع) نیز در طول ۳۴ سال امامت، نقش مهمی در احیای این میراث و بازگرداندن جامعه به قرآن و سنت پیامبر(ص) ایفا کرد.

وی با اشاره به اینکه سنت‌ها و احکامی که پیامبر اکرم(ص) طی ۲۳ سال برای مردم بیان کرده بود، پس از رحلت ایشان با آسیب‌هایی مواجه شد، اظهار داشت: همه ائمه اطهار(ع) حافظ دین بودند، اما در زمان امام صادق(ع) شرایط مناسب‌تری برای احیای قرآن و سنت فراهم شد؛ از این رو بخش مهمی از تلاش‌های آن حضرت به بازگرداندن مردم به سیره و سنت پیامبر اکرم(ص) اختصاص داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی افزود: در روایات آمده است که امام صادق(ع) هنگام وضو گرفتن می‌فرمودند «این وضوی رسول‌الله است» و هنگام نماز خواندن نیز می‌فرمودند «این‌گونه نماز رسول خداست». در بسیاری از روایات نیز از تعبیر «قال رسول‌الله(ص)» استفاده شده است.

وی این مسئله را دارای نکته‌ای مهم دانست و گفت: ائمه اطهار(ع) خود امام هستند و سخنشان حدیث و حجت است، اما گاهی به سخن پیامبر اکرم(ص) استناد می‌کردند تا روشن کنند که منشأ و ریشه معارف آنان، قرآن و پیامبر اکرم(ص) است و آنان در حقیقت احیاگران سنت رسول خدا(ص) هستند.

این کارشناس دینی با اشاره به سخنان امام حسین(ع) و امیرالمؤمنین علی(ع) درباره اهمیت حفظ سنت پیامبر(ص) اظهار داشت: امام حسین(ع) در شرایطی که سنت پیامبر در معرض فراموشی و از بین رفتن قرار گرفته بود، فرمودند که سنت پیامبر از میان رفته است. امیرالمؤمنین(ع) نیز در نهج‌البلاغه بر حفظ دو امر، یعنی توحید و سنت پیامبر اکرم(ص)، تأکید کرده‌اند. این سنت توسط همه ائمه(ع) حفظ و احیا شد، اما در زمان امام صادق(ع) فرصت گسترده‌تری برای این امر فراهم آمد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به همزمانی این ایام با برگزاری مراسم ازدواج بسیاری از زوج‌های جوان، برای آنان آرزوی خوشبختی کرد و گفت: به زوج‌های جوان نیز تبریک ویژه عرض می‌کنیم؛ چراکه در این شب‌ها و روزها ازدواج‌های بسیاری اتفاق می‌افتد. امیدواریم به آبروی پیامبر اکرم(ص)، خداوند کشور رسول خدا(ص) و کشور اهل‌بیت(ع) را از شر دشمنان و منافقان حفظ کند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دعای دوم صحیفه سجادیه گفت: امام سجاد(ع) در این دعا بیش از ۲۰ ویژگی برای پیامبر اکرم(ص) بیان کرده است. این مسئله بسیار قابل توجه است؛ زیرا امام سجاد(ع) پیامبر اکرم(ص) را به خوبی می‌شناسد و خود از نسل و فرزندان پیامبر است.

وی با بیان اینکه امام سجاد(ع) در این دعا خطاب به خداوند می‌فرماید «اللهم صل علی محمد»، افزود: امام سجاد(ع) در ادامه این دعا ویژگی‌های متعددی را برای پیامبر اکرم(ص) برمی‌شمارد که شناخت آنها می‌تواند ابعاد مختلف شخصیت پیامبر رحمت را برای ما روشن کند.

این کارشناس دینی با اشاره به یکی از این ویژگی‌ها اظهار داشت: امام سجاد(ع) پیامبر اکرم(ص) را «امین» معرفی می‌کند؛ یعنی پیامبری که در دریافت و ابلاغ وحی، امین بود و هیچ چیزی را از جانب خود به پیام الهی اضافه یا از آن کم نمی‌کرد.

وی ادامه داد: بزرگ‌ترین رسالت پیامبر اکرم(ص)، ابلاغ آن چیزی بود که خداوند به او وحی می‌کرد و ایشان هیچ‌گاه از جانب خود چیزی به وحی الهی اضافه نمی‌کردند. حتی خداوند در قرآن کریم با لحنی همراه با عتاب خطاب به پیامبر می‌فرماید اگر چیزی را که ما نگفته‌ایم به ما نسبت دهی، تو را مؤاخذه خواهیم کرد. این مسئله نشان‌دهنده اهمیت امانت پیامبر اکرم(ص) در دریافت و ابلاغ وحی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به دیگر ویژگی پیامبر اکرم(ص) در دعای امام سجاد(ع) گفت: از ویژگی‌های پیامبر، «نجابت» بود. انسان نجیب کسی است که در رفتار، گفتار و برخورد خود اهل آرامش، متانت و نرم‌خویی باشد و در برابر دیگران با تندی و خشونت رفتار نکند.

وی با اشاره به آیه‌ای از قرآن کریم درباره پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: خداوند درباره پیامبر می‌فرماید: «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ»؛ یعنی به سبب رحمتی از جانب خدا با مردم نرم و مهربان بودی و اگر تندخو و سخت‌دل بودی، مردم از اطراف تو پراکنده می‌شدند.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی افزود: تعبیر «لِنْتَ لَهُمْ» از واژه «لین» به معنای نرمی گرفته شده است؛ یعنی پیامبر اکرم(ص) نرم‌خو بودند. اگر ایشان فردی تند، خشن و بدخلق بودند، مردم از اطراف ایشان پراکنده می‌شدند. خداوند پس از آن نیز پیامبر را به عفو و گذشت دعوت می‌کند.

وی با بیان اینکه نجابت باید در زندگی اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد، گفت: نجابت تنها یک ویژگی درونی نیست، بلکه در کلام، رفتار، برخورد و حتی نوع پوشش انسان نیز خود را نشان می‌دهد. باید تلاش کنیم این الگو در ادارات، مراکز آموزشی و محیط‌های اجتماعی ما نیز مورد توجه قرار گیرد.

این کارشناس دینی در ادامه با اشاره به دیگر ویژگی پیامبر اکرم(ص) در دعای دوم صحیفه سجادیه، ایشان را «برگزیده» معرفی کرد و گفت: حضرت ابراهیم(ع) از پیامبران بسیار بزرگ الهی و بت‌شکن بود و در قرآن کریم دعاهای متعددی از ایشان نقل شده است.

وی افزود: هنگامی که حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) پایه‌های خانه کعبه را بنا کردند، یکی از دعاهای آنان این بود که خداوند در میان مردم، پیامبری مبعوث کند. قرآن کریم در آیه ۱۲۹ سوره بقره از این دعا چنین یاد می‌کند: «رَبَّنا وَابْعَثْ فیهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ».

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) نیز در مواردی می‌فرمودند که من اجابت دعای جدم، حضرت ابراهیم(ع)، هستم؛ چراکه پیامبر از نسل حضرت اسماعیل(ع) بود و این دعا در نهایت درباره ایشان تحقق یافت.

وی با تشبیه مسیر بعثت پیامبران به پله‌های یک پلکان یا مراحل رسیدن به یک مقصد، گفت: همه پیامبران الهی در مسیر تحقق رسالت الهی نقش داشته‌اند و مانند پله‌هایی هستند که انسان را به مقصد نهایی می‌رسانند؛ اما پیامبر اکرم(ص) به عنوان آخرین پیامبر و کامل‌کننده این مسیر، جایگاه ویژه‌ای دارد.

رفیعی با اشاره به چهارمین ویژگی پیامبر اکرم(ص) در دعای امام سجاد(ع) اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) امام و پیشوای رحمت بود. رحمت ایشان فقط شامل گروه خاصی نمی‌شد، بلکه کودکان، بردگان، فقرا، خانواده و همه مردم را دربرمی‌گرفت و ایشان مصداق «رحمة للعالمین» بودند.

وی برای تبیین این ویژگی به ماجرایی از سیره پیامبر اکرم(ص) اشاره کرد و گفت: نقل شده است که پیامبر(ص) در حال اقامه نماز جماعت بودند و در آن روز برخلاف معمول، نماز را سریع‌تر به پایان رساندند. مردم از این موضوع تعجب کردند.

این کارشناس دینی افزود: علت این بود که پیامبر اکرم(ص) صدای گریه کودکی را شنیده بودند که در آغوش مادرش بود. ایشان نماز را سریع‌تر به پایان رساندند تا مادر کودک بتواند به فرزندش رسیدگی کند. این رفتار نشان می‌دهد که حتی در هنگام عبادت جمعی نیز توجه به شرایط و نیازهای مردم را فراموش نمی‌کردند.

وی خاطرنشان کرد: پیامبر اکرم(ص) حتی زمانی که در نماز سوره‌ای طولانی را برای خود انتخاب می‌کردند، در نماز جماعت شرایط مردم را در نظر می‌گرفتند؛ زیرا امام جماعت باید حال و شرایط مأمومان را مورد توجه قرار دهد. این نیز یکی از جلوه‌های رحمت پیامبر(ص) بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) «منشأ خیر» و «پیشوای خیر» بود، گفت: در زندگی پیامبر اکرم(ص) شر و بدی جایی نداشت و ایشان خیر محض بودند.

وی افزود: در دعای دوم صحیفه سجادیه از پیامبر(ص) با تعبیر «مفتاح البرکة» یعنی «کلید برکت» یاد شده است. حتی از دوران کودکی پیامبر(ص)، نشانه‌های این برکت در زندگی اطرافیان ایشان دیده می‌شد.

این کارشناس دینی ادامه داد: هنگامی که پیامبر اکرم(ص) در دوران کودکی نزد حلیمه سعدیه بودند، نقل شده است که وضعیت زندگی آنان تغییر کرد؛ حیوانی که پیش از آن شیر اندکی می‌داد، شیر بیشتری داد و وضعیت زراعت و زندگی آنان نیز بهتر شد. این موارد در سیره پیامبر(ص) به عنوان نشانه‌هایی از برکت وجود ایشان مطرح شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعی با اشاره به نقش پیامبر اکرم(ص) در ایجاد وحدت اجتماعی و بهبود شرایط جامعه اظهار داشت: هنگامی که پیامبر اکرم(ص) وارد مدینه شدند، اختلاف‌ها را کنار گذاشتند، میان مردم عقد اخوت برقرار کردند و وحدت ایجاد شد. این اقدام علاوه بر آثار معنوی و اخلاقی، آثار اجتماعی و اقتصادی نیز داشت.

وی تصریح کرد: پیامبر اکرم(ص) برای تکمیل و اصلاح مکارم اخلاق مبعوث شده بودند، اما از مسائل اقتصادی مردم نیز غافل نبودند. ایشان مردم را از اسراف نهی می‌کردند و بر قناعت، تدبیر و برنامه‌ریزی تأکید داشتند. بنابراین سیره پیامبر اکرم(ص) نشان می‌دهد که اصلاح اخلاقی و معنوی جامعه از مسائل اجتماعی و اقتصادی مردم جدا نیست.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha